Pacjenci korzystający z żywienia dojelitowego używają między innymi leków, które przeznaczone są do podawania doustnego. Rodzi to szereg potencjalnych problemów, choćby możliwość zatkania sondy lub zgłębnika. Jak tego uniknąć?

Poza możliwością zatkania sondy lub zgłębnika, podawanie leków w ten sposób może mieć również wpływ na ich przyswajanie, wchłanianie, metabolizm oraz wydalanie organizmu. Ponadto, może także dochodzić do niekontrolowanej interakcji leków z dietą, czego konsekwencją może być zmiana ich działania na organizm chorego.

Leki doustne nie są zwykle rutynowo badane pod kątem możliwości podawania ich dojelitowo. Warto więc rozważyć, czy istnieją inne, alternatywne drogi podawania danego leku (dożylna, domięśniowa, wziewna, przezskórna, podjęzykowa, doodbytnicza).

Podstawą każdej podaży leków jest zasada 5 w 1:

  1. Właściwy lek (oznakowanie, trwałość, zmiany);
  2. Właściwa dawka (zlecona ilość);
  3. Właściwy czas (odpowiednia godzina podania);
  4. Właściwa droga (postać leku stosowna do drogi podania);
  5. Właściwy pacjent (sprawdzenie danych osobowych pacjenta);

Ważne!

Nie należy podawać przez zgłębnik leków bez zlecenia lekarskiego. Wszystkie muszą być w odpowiedni sposób przygotowane przed podaniem (powinny mieć postać płynną). Tabletki trzeba rozkruszyć w moździerzu lub specjalnej rozkruszarce (dającej możliwość rozkruszenia na pył), zawiesić w letniej wodzie i podać strzykawką. Nie można używać do podaży zbyt małej strzykawki, gdyż w czasie podawania wytwarza się podciśnienie. Nie wolno podawać leków razem z dietą przemysłową. Każdy lek należy podawać oddzielnie, a przed i po aplikacji zgłębnik należy przepłukać wodą . Leki należy również kruszyć oddzielnie , bezpośrednio przed podaniem i używać do tego celu czystego, dedykowanego sprzętu dla poszczególnych leków.

Właściwa podaż leków do zgłębnika zmniejsza znacznie ryzyko utraty jego drożności.

Jak podawać leki?

  • Dokładnie rozkrusz i rozpuść tabletki w 10-15 ml wody – najlepiej letniej;
  • Lek w syropie rozcieńcz w ok. 10-30 mln letniej wody;
  • Przygotuj 60 ml strzykawkę pasującą do zgłębnika z letnią wodą do przepłukiwań między lekami;
  • Podawaj leki około 15-30 minut przed karmieniem metodą bolusa,  a przy podaży diety metodą ciągłą przerwij podawanie diety odczekaj 15-30 minut i dopiero podaj lek;
  • Przed podaniem leku przepłucz zgłębnik 10-20-40 ml wody lub soli fizjologicznej;
  • Podaj lek do zgłębnika, ponownie go przepłucz, podaj kolejny lek, przepłucz itd.;
  • Po ostatnim podanym leku przepłucz zgłębnik powoli co najmniej 10-20-40 ml wody, aby zebrać resztki leków osadzających się przy jego ściankach;
  • Po 15-30 minutach od podania ostatniego leku podłącz dietę lub podaj dietę metodą bolusa;
  • W trakcie podawanie leków pacjent powinien mieć pozycję taką samą jak przy karmieniu (półwysoka, siedząca);

Ograniczenia

Nie należy podawać do zgłębników leków, które nie powinny być kruszone przed aplikacją choremu. Należą do nich preparaty o przedłużonym uwalnianiu oraz doustne systemy terapeutyczne oznaczone specjalnymi skrótami.

Z kolei ze względu na ryzyko tzw. działania miejscowego i/lub wziewnego na osobę przygotowującą lek, do podaży nie należy kruszyć tabletek zawierających:

  • substancje żrące,
  • kancerogenne,
  • alergizujące,
  • teratogenne,
  • cytotoksyczne.

Gdy jednak istnieje konieczność ich kruszenia, należy zachować szczególne środki ostrożności – używać rękawiczek ochronnych i maski chirurgicznej.