Udar mózgu w młodym wieku występuje rzadko. Może być objawem nierozpoznanej choroby serca albo zaburzeń krzepnięcia. Ale – czego dowodzą badania naukowców z Holandii – podłożem udaru mózgu u młodych osób może być także nierozpoznany nowotwór.

  • Wyniki holenderskiego badania
  • Udar w parze z nowotworem?

Wzajemna zależność między udarem a rakiem jest złożona. Nowotwór a także udar mózgu mogą wystąpić niezależnie u danego pacjenta. Jednak nierzadkim powikłaniem w trakcie leczenia onkologicznego może być udar. A to wskutek występowania nadkrzepliwości lub niebakteryjnego zakrzepowego zapalenia wsierdzia (NBTE), bezpośredniego ucisku naczyń krwionośnych guza lub skutków ubocznych terapii.

Najczęstszymi przyczynami udaru u chorych na nowotwory są jednak tradycyjne czynniki ryzyka, takie jak:

  • nadciśnienie,
  • hiperlipidemia,
  • cukrzyca,
  • migotanie przedsionków,
  • palenie tytoniu.

Tzw. ryzyko naczyniowe pacjentów onkologicznych (czyli ryzyko wystąpienia choroby układu naczyniowego) jest podobne w porównaniu z pacjentami bez raka, którzy zostali przyjęci na oddział udarowy. Jednak klasyfikacja udaru „kryptogennego”, oznaczająca, że pomimo szczegółowych badań nie zidentyfikowano żadnej przyczyny tego zdarzenia, sugeruje związek między nowotworem złośliwym a nieznanymi mechanizmami prowadzącymi do udaru.

Wyniki holenderskiego badania

Holenderskie badanie pokazało, że młodzi pacjenci po udarze mieli zwiększone ryzyko rozpoznania nowego nowotworu w latach następujących po udarze. To zdaniem jego autorów zwiększa prawdopodobieństwo, że udar był pierwszą manifestacją raka.

Badanie przeprowadzono na dużej próbie i reprezentatywnej kohorcie. Ponad 27,5 tys. pacjentów w wieku od 15 do 49 lat i ponad 362,7 tysięcy pacjentów w wieku 50 lat lub starszych. Wykazało, że młodsi pacjenci z udarem niedokrwiennym lub krwotocznym (popularnie nazywanym “wylewem”) byli około 3 do 5 razy bardziej narażeni na rozpoznanie nowego nowotworu w pierwszym roku po udarze w porównaniu z rówieśnikami z ogólnej populacji. Ryzyko to pozostawało zwiększone aż przez 8 lat po udarze niedokrwiennym mózgu a także 6 lat po krwotocznym.

Nowotwory, które rozpoznawano, to były najczęściej rak płuc, rak przewodu pokarmowego a także nowotwory hematologiczne. Starsza grupa badanych doświadczyła natomiast mniejszej, ale wciąż zwiększonej zapadalności na raka.

Dane przedstawił Jamie Verhoeven, MD, Radboud University Medical Center, Holandia, na niedawnej konferencji European Stroke Organization Conference 2022.

Udar w parze z nowotworem?

Naukowcy wskazują, że istnieją mechanizmy specyficzne dla raka, które mogą zwiększać ryzyko udaru. Należą do nich między innymi:

  • stany nadkrzepliwości powodowane przez komórki nowotworowe,
  • ucisk naczyń,
  • nadkrzepliwość związana z chemioterapią
  • skutki uboczne radioterapii,
  • nadmierna lepkość lub naciekanie naczyń przez komórki nowotworowe.

Problem jednak w tym, że do tej pory nie ma badań klinicznych prowadzących do wytycznych dotyczących diagnozowania lub leczenia tych schorzeń.

Obecnie diagnostyka udaru u młodych dorosłych obejmuje poszukiwanie kilku rzadkich zaburzeń. A badań przesiewowych w kierunku raka nie wykonuje się regularnie.

Jaki wniosek płynie z badania holenderskiego? Że prawdopodobnie warto po udarze, zwłaszcza jeśli dojdzie do niego w młodym wieku, rozważyć, o ile są dostępne, badania przesiewowe w kierunku raka. Takie jak test na krew utajoną, kolonoskopię, cytologię u kobiet, USG i/lub mammografię piersi, tomografię niskodawkową klatki piersiowej, morfologię  krwi z rozmazem. A także nie lekceważyć objawów, które mogą sugerować raka. Są nimi:

  • chudnięcie bez wyraźnej przyczyny,
  • zmęczenie,
  • przewlekła chrypka lub kaszel,
  • krew w stolcu,
  • nocne poty itp.

Specjaliści sugerują, że wczesne badania przesiewowe pozwoliłyby na szybsze wykrywanie potencjalnie uleczalnych nowotworów. Ponadto mogłyby pomóc w podejmowaniu decyzji dotyczących leczenia wtórnej prewencji udaru mózgu.

Monika Wysocka, zdrowie.pap.pl

Źródła:
  1. Artykuł naukowy w JAMA https://jamanetwork.com/journals/jamanetworkopen/fullarticle/2802811

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś do końca nasz artykuł. Jeżeli Cię zainteresował, to bądź na bieżąco i dołącz do grona obserwujących nasze profile społecznościowe. Obserwuj Facebook, Obserwuj Instagram.

Jeśli jesteś zainteresowany otrzymywaniem informacji o nowych publikacjach - zapisz się do naszego newslettera.