Fizjoterapia w opiece paliatywnej jest wymagającym zajęciem. Obejmuje nie tylko troskę o ciało pacjenta, ale również jego psychiczny komfort. Nierzadko fizjoterapeuci pomagają też rodzinom swoich podopiecznych. Jakie są podstawowe założenia fizjoterapii w opiece paliatywnej?

Nadrzędnym celem opieki paliatywnej jest poprawa jakości życia chorych i ich rodzin w obliczu problemów związanych z nieuleczalną chorobą. Bardzo istotną rolę odgrywa w niej zapobieganie i łagodzenie cierpienia – zarówno fizycznego, jak i psychicznego. Istotne jest też zrozumienie, że u jej podstaw leży afirmacja życia, ale również pogodzenie się ze śmiercią jako naturalnym procesem.

Co to oznacza w praktyce?

Po pierwsze to, że jednym z głównych celów postępowania zespołu opiekującego się chorym jest dbałość o jak najlepszą jakość życia, którym chory żyje w danej chwili. (…) Po drugie to, że jednocześnie celem działań zespołu powinna być pomoc w jak najlepszym przygotowaniu się do śmierci, do której chory nieuchronnie się zbliża – tłumaczy w książce “Fizjoterapia w opiece paliatywnej” Małgorzata Krajnik.

Podstawowe założenia opieki paliatywnej:

  • łagodzenie bólu i innych objawów związanych z zaawansowaną chorobą nowotworową;
  • afirmacja życia, ale godzenie się ze śmiercią jako naturalnym procesem;
  • łagodzenie cierpienia psychicznego i duchowego;
  • wsparcie rodziny chorego;
  • powinna być dostępna i stosowana razem z leczeniem przyczynowym;

Fizjoterapeuta w opiece paliatywnej

Fizjoterapeuta powinien uwierzyć w to, że prawdziwym sukcesem może być przyczynienie się do jak najlepszej jakości życia chorego, aż do jego śmierci a co więcej , dobre umieranie jego pacjenta – czytamy w cytowanej powyżej książce.

Celem działania fizjoterapeuty w opiece paliatywnej rzadko będzie więc przywrócenie pełnej sprawności pacjentowi. Nie oznacza to jednak, że jego zabiegi będą mniej istotne.

W tym wypadku fizjoterapia koncentruje się choćby na łagodzeniu objawów postępującej choroby, np. bólu czy duszności. Fizjoterapeuta w pracy skupia się również na zmniejszaniu zmęczenia odczuwanego przez chorego. Bardzo ważna w przypadku leżących pacjentów jest prewencja odleżyn. Z pomocą fizjoterapeuty – na tyle,  na ile pozwoli na to stan chorego – można np. umożliwić mu uczestniczenie w codziennej rutynie rodziny.

Zasady pracy fizjoterapeuty w opiece paliatywnej:

  1. Szanowanie autonomii chorego – im jest on słabszy, tym istotniejsze jest okazywanie mu szacunku, pozwalanie na dokonywanie pewnych wyborów;
  2. Budowanie atmosfery zaufania – kluczową rolę w relacji między fizjoterapeutą a pacjentem odgrywa uczciwość, dotrzymywanie słowa;
  3. Fizjoterapeuta powinien rozumieć, że chory może mieć lepsze i gorsze dni;
  4. Efektywna współpraca z lekarzem, rodziną, personelem opiekującym się chorym;
  5. Zrozumienie, że choć najważniejszy jest chory i jego potrzeby, wsparcia wymagać mogą również jego najbliżsi;
  6. Mądre zarządzanie czasem. Fizjoterapeuta powinien dbać w właściwe relacje we własnym życiu, znajdować czas na odpoczynek, móc liczyć na wsparcie i dostrzegać, jak ważna jest jego praca;

 

Źródła:
  1. Fizjoterapia w opiece paliatywnej, red. naukowa Agnieszka Wójcik, Anna Pyszora, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2013