Podczas konferencji zorganizowanej przez Koalicję Na Pomoc Niesamodzielnym, jeden z paneli dyskusyjnych poświęcono wentylacji nieinwazyjnej. O wskazaniach do wentylacji nieinwazyjnej w domu pacjenta, roli respiratora w poprawie komfortu pacjenta opowiedział dr Zbigniew Szkulmowski, kierownik bydgoskiego Ośrodka Wentylacji Domowej, a także przewodniczący sekcji wentylacji domowej w Polskim Towarzystwie Anestezjologii i Intensywnej Terapii.

Wentylacja nieinwazyjna jest rodzajem leczenia wspomagającego w różnych formach przewlekłej niewydolności oddechowej. Pacjenci korzystający z tego świadczenia są dotknięci chorobami, których skutkiem jest niewydolność oddechowa. Istotą wentylacji nieinwazyjnej jest podawanie pacjentowi powietrza przez respirator za pomocą maski. Nieinwazyjną wentylację stosuje się w sposób przerywany. W sesjach, których długość ustala lekarz. Najważniejsza jest sesja nocna.

To ważne, ponieważ w nocy występują największe zaburzenia jeśli chodzi o fizjologiczne pogorszenie wentylacji własnej pacjenta w zakresie wymiany gazowej. Ponadto to pogorszenie jest spotęgowane we wszystkich stanach patologicznych, w których stosujemy wentylację długoterminową. Dlatego właśnie stosowanie wentylacji w nocy ma największy sens i przynosi pacjentowi największe korzyści – wyjaśnił dr Szkulmowski.

Zdarza się jednak, że podstawowa, nocna sesja wentylacyjna nie wystarcza. Wówczas do leczenia włącza się także sesje dzienne.

NIV – niweluje skutki przewlekłej niewydolności oddechowej

Jakie są korzyści płynące ze wspomagania oddechowego pacjenta? – Gdy wentylacja jest wspomagana respiratorem, odwracane są niekorzystne procesy powodujące niewydolność oddechową czy nasilające ją – wyjaśnia dr Zbigniew Szkulmowski.

Są to w szczególności:

  • zmęczenie mięśni oddechowych
  • przewlekła hiperkapnia
  • zaburzenie sterowaniem oddychania
  • zaburzenie mechaniki oddychania w postaci spadku podatności płuc
  • zmęczenie chorego
  • zaburzenia oddechowe podczas snu
  • zmniejszenie możliwości intelektualnych chorego.

Wentylacja nieinwazyjna: rezultaty terapii

Dzięki zastosowaniu respiratora, pomiędzy sesjami pacjent jest w lepszej formie. Terapia niweluje przewlekłe zmęczenie. Ponadto pacjent może głębiej, skuteczniej oddychać, kaszleć, eliminować wydzielinę z dróg oddechowych. To z kolei przekłada się na mniejsze ryzyko infekcji układu oddechowego.
To nie wszystko. – Dodatnie ciśnienie powietrza generowane przez respirator do układu oddechowego pacjenta poprawia właściwości mechaniczne płuc poprzez otwieranie części pęcherzyków płucnych, które są pozamykane w przebiegu procesu chorobowego i zmniejszonej wentylacji – tłumaczy dr Zbigniew Szkulmowski.

Dzięki leczeniu respiratorem:

  • zmniejsza się ilość zmian niedooodmowych
  • zwiększa się ilość czynnych pęcherzyków płucnych
  • zmniejsza się praca oddychania
  • normalizuje się wymiana gazowa zaburzona zwłaszcza w nocy
  • zmniejsza się uczucie przewlekłego zmęczenia i inne objawy hipowentylacji pęcherzykowej.

Czytaj także: Hipowentylacja – wskazanie do leczenia domowym respiratorem

– To wszystko przekłada się na zwiększenie aktywności życiowej pacjenta. Poprawiają się jego możliwości: intelektualne i fizyczne. Zmniejsza się ilość powikłań ze strony układu oddechowego i krążenia, które mogą mieć istotny wpływ na jego rokowania – podsumowuje dr Szkulmowski.

Najważniejsze efekty medyczne i społeczne domowego leczenia respiratorem

Najważniejsze efekty medyczne długoterminowego wspomagania wentylacji pacjenta za pomocą respiratora – bez względu na charakter schorzenia, które leży u podłoża przewlekłej niewydolności oddechowej – to:

  • poprawa przeżywalności
  • wydłużenie życia
  • poprawa komfortu życia
  • ograniczenie powikłań
  • ograniczenie hospitalizacji z powodu dekompensacji oddechowej.

Domowe leczenie respiratorem ma także szereg korzyści społecznych. – Zmniejszenie/likwidacja hipowentylacji pęcherzykowej poprawia sprawność fizyczną i intelektualną pacjentów. Zwłaszcza w przypadku schorzeń takich jak skoliozy czy hipowentylacja otyłych. Terapia umożliwia pacjentowi powrót do pracy, szkoły, zdobycie wykształcenia. A to pomoże pacjentowi w przyszłości  w zdobyciu samodzielności życiowej – ocenia dr Zbigniew Szkulmowski.

NIV – korzyści dla systemu

Nieinwazyjne leczenie respiratorem prowadzone w warunkach domowych ma także szereg korzyści ekonomicznych i organizacyjnych dla systemu ochrony zdrowia.

  • – Możliwa jest optymalizacja obłożenia miejsc intensywnej terapii. A te miejsca są bardzo kosztowne. Dzięki wentylacji domowej – inwazyjnej i nieinwazyjnej – część chorych można przesunąć do leczenia domowego – wyjaśnia dr Zbigniew Szkulmowski.
  • Terapia powoduje także, że chorzy mają mniej dekompensacji z powodu niewydolności oddechowej, co przekłada się na mniejszą ilość hospitalizacji, a większość tych chorych w warunkach szpitalnych wymaga miejsc respiratorowych.
  • W przypadku konieczności hospitalizacji, czas pobytu chorego wentylowanego długoterminowo jest krótszy niż w przypadku chorych z takimi samymi schorzeniami, którzy wentylowani nie są.
  • NIV zmniejsza chorobowość z powodu chorób towarzyszących przewlekłej niewydolności oddechowej: hiperkapni, hipoksji, różnych zespołów chorobowych dotyczących układu oddechowego czy układu krążenia.

– Można powiedzieć że to świadczenie jest bardzo korzystne nie tylko dla pacjentów, ale i całego systemu opieki zdrowotnej. Co jest szczególnie istotne w takich okresach jak dziś – w czasie pandemii, gdy każde miejsce w szpitalu jest na wagę złota – podsumował dr Zbigniew Szkulmowski.

M. Rydlewska

Źródła:
  1. Panel dyskusyjny “Nieinwazyjna wentylacja mechaniczna w domu – dlaczego jest ważna?”,  przeprowadzony w ramach konferencji “Opieka długoterminowa w Polsce – dzisiaj i jutro”, której organizatorem była Koalicja Na Pomoc Niesamodzielnym

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś do końca nasz artykuł. Jeżeli Cię zainteresował, to bądź na bieżąco i dołącz do grona obserwujących nasze profile społecznościowe. Obserwuj Facebook, Obserwuj Instagram.l