Wentylacji inwazyjnej – czyli wówczas, gdy chory oddycha za pomocą respiratora połączonego z rurką wprowadzoną do tchawicy – chorzy bardzo często się obawiają. Czy słusznie? O tym, jakie są wskazania do wykonania tracheostomii i rozpoczęcia wentylacji inwazyjnej na przykładzie pacjentów zmagających się z chorobami nerwowo-mięśniowymi opowiedział podczas konferencji “Problemy pulmonologiczne w przebiegu chorób nerwowo-mięśniowych — ziemia niczyja” dr Zbigniew Szkulmowski, bydgoski anestezjolog, kierownik Ośrodka Wentylacji Domowej w Bydgoszczy.

Jak wspomaganie oddechu wpływa na pacjenta?

Swoje rozważania dr Zbigniew Szkulmowski rozpoczął od wyjaśnienia celu wprowadzenia do terapii wentylacji inwazyjnej:

– Tym celem jest przede wszystkim podtrzymanie lub przedłużenie życia, poprawa jakości życia, zapewnienie wzrostu i rozwoju u dzieci. Długoterminowa wentylacja pacjentów w domach przekłada się również na zmniejszenie kosztów dla systemu opieki zdrowotnej – wskazywał.

Wśród głównych korzyści wentylacji prowadzonej przez rurkę tracheostomijną dr Zbigniew Szkulmowski wymienił:

  • wspomaganie mięśni oddechowych
  • redukcję zmęczenia
  • zmniejszoną ilość zmian niedodmowych
  • poprawę jakości snu.

Zauważył jednak, że przejście na wentylację inwazyjną często dla chorych oznacza zmniejszenie życiowej aktywności związane z wykonaniem tracheostomii i konieczność pozostawania pod respiratorem przez większość doby.

Kiedy tracheostomia staje się konieczna?

Część swojego wystąpienia dr Zbigniew Szkulmowski poświęcił kwestii momentu w przebiegu choroby, w którym należy wykonać u chorego zabieg tracheostomii i zacząć wspomagać jego oddech respiratorem.

– To pytanie budzi mnóstwo wątpliwości. Nawet doświadczeni lekarze mają problem z określeniem tego czasu – zauważył, wskazując, że przy podejmowaniu decyzji należy się zastanowić, czy wszystkie funkcje prawidłowego oddychania są zapewnione, tzn. wymiana gazowa, skuteczny kaszel z eliminacją wydzieliny z dróg oddechowych oraz rezerwa wentylacyjna.

– W chorobach nerwowo-mięśniowych te trzy parametry mogą się pogarszać – tłumaczył.

Przyczyny niewydolności oddechowej w chorobach nerwowo-mięśniowych

Pogorszenie wymiany gazowej:

  • osłabienie siły mięśni oddechowych
  • obniżenie objętości oddechowej
  • powstanie ognisk niedoodmy
  • osłabienie mięśni przykręgosłupowych – skolioza
  • spadek podatności płuc, wzrost pracy oddychania,
  • zmęczenie mięśni oddechowych

Kaszel (służący eliminacji wydzieliny z dróg oddechowych)

  • osłabienie skuteczności odruchu kaszlowego
  • trudności w ewakuacji wydzieliny z dróg oddechowych
  • nasilenie niedoodmy
  • zachłystowe zapalenie płuc

Zaburzenia oddechowe w czasie snu

Zaburzenia pracy przepony

W chorobach nerwowo-mięśniowych nieprawidłowości mogą dotyczyć również pracy przepony, najważniejszego z mięśni oddechowych.

– Dysfunkcja przepony może być bardzo prosto diagnozowana. Wykonuje się badanie spirometryczne w pozycji siedzącej i leżącej. Gdy mamy spadek pojemności życiowej płuc o min. 25% to świadczy o istotnej dysfunkcji przepony – tłumaczył dr Zbigniew Szkulmowski.

– To jeden z elementów wskazujących na konieczność wentylacji. Jeśli ta dysfunkcja nie będzie ustępowała w czasie wspomagania oddechu pacjenta przez maskę, będzie to jeden z elementów wskazujących na konieczność wykonania tracheostomii i wdrożenia wentylacji inwazyjnej.

Powody wprowadzenia wentylacji inwazyjnej w chorobach nerwowo-mięśniowych:

  1. Postęp choroby – konieczność prowadzenia wentylacji przez maskę powyżej 16 godzin na dobę,
  2. Narastanie objawów hipowentylacji mimo stosowania wspomagania oddechu przez maskę.
  3. Sytuacje, w których wentylacja przez maskę staje się niemożliwa z uwagi na stan zdrowia chorego, na przykład zapalenie płuc. W tej sytuacji, po opanowaniu zapalenia płuc możliwe bywa powrócenia od wentylacji przez maskę.
  4.  Zwiększone ryzyko zachłyśnięcia.
  5. Brak możliwości skutecznego usuwania wydzieliny z dróg oddechowych.

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś do końca nasz artykuł. Jeżeli Cię zainteresował, to bądź na bieżąco i dołącz do grona obserwujących nasze profile społecznościowe. Obserwuj Facebook, Obserwuj Instagram.